Dron w Chorwacji – czy to w ogóle możliwe?
Drony w Chorwacji są dopuszczalne. Możesz je wwieźć do tego kraju bez żadnych dodatkowych dokumentów oraz pozwoleń. Zrobisz to, zarówno gdy jedziesz samochodem, jak i kiedy docierasz do Splitu, Zadaru czy Rijeki samolotem. Nie trzeba w żaden sposób zgłaszać faktu dysponowania dronem przy przekraczaniu granicy.
Ważne! Jeżeli przylatujesz do Chorwacji, musisz też zwrócić uwagę na przepisy linii lotniczej, która Cię obsługuje. Przewoźnik może np. wymagać umieszczenia drona w bagażu podręcznym – m.in. dlatego, że urządzenie jest zasilane akumulatorem litowo-jonowym.
Jak legalnie używać drona w Chorwacji?
Żeby legalnie latać w Chorwacji dronem, który jest wyposażony w kamerę, musisz dopełnić kilku formalności. Przepisy są tu podobne do tych w innych krajach UE (a te zostały w ostatnim czasie zaostrzone, m.in. z uwagi na sytuację geopolityczną w Europie), czyli zgodne z regulacjami Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego. Obowiązują też lokalne regulacje, które są bardziej restrykcyjne. O czym zatem trzeba pamiętać?
Krok 1: rejestracja jako operator drona
Aby legalnie używać dronów z kamerą w Chorwacji, musisz przejść rejestrację jako operator takich urządzeń. Nie trzeba tego robić bezpośrednio w tym kraju. Całą procedurę możesz przeprowadzić w Polsce – w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego. Pozwoli Ci to uzyskać numer operatora, który wykorzystasz na terenie całej Unii Europejskiej – także w Chorwacji.
Jak to zrobić? Bez problemu przejdziesz tę procedurę online. Skorzystaj z portalu drony.gov.pl. Do systemu zalogujesz się np. przez mObywatela lub Profil Zaufany. Dane, które trzeba podać, to imię, nazwisko, adres zamieszkania, e-mail i telefon. Możesz zostać również poproszony o zadeklarowanie wykupienia OC, jeżeli korzystanie z Twojego modelu drona wymaga takiego ubezpieczenia w Polsce.
Pamiętaj! Numer operatora drona trzeba umieścić w widoczny sposób na każdym posiadanym urządzeniu.
Krok 2: rejestracja na portalu AMC
AMC to chorwacki portal przeznaczony do zarządzeniem lotnictwem cywilnym na terenie tego kraju. Jeżeli chcesz latać dronem po Chorwacji, musisz się tam zarejestrować. Zrobisz to poprzez stronę https://amc-en.crocontrol.hr/Application-for-registration.
W serwisie należy podać m.in. swój numer operatora drona oraz dane osobowe. Po zakończeniu tego procesu otrzymasz dostęp do aplikacji mobilnej AMC. Należy ją koniecznie pobrać – będzie potrzebna przed każdym lotem dronem w Chorwacji.
Krok 3: zgłoszenie lotu w aplikacji AMC
Przed wykonaniem każdego lotu, niezależnie od tego, gdzie w Chorwacji się znajdujesz, musisz zarejestrować ten fakt. Zrobisz to w kilka chwil za pomocą aplikacji AMC. Dzięki temu Twój dron będzie widoczny dla kontroli ruchu lotniczego.
Krok 4: OC operatora drona
W Chorwacji wymagane jest dysponowanie ubezpieczeniem OC operatora drona na wysoką kwotę, ok. 1 mln euro. Wymóg ten obowiązuje bez względu na masę urządzenia – są nim również objęte modele ważącej poniżej 250 g. Warto więc je wykupić jeszcze przed wyjazdem do Chorwacji.
Ważne! Polisę OC operatora drona możesz wykupić jeszcze w Polsce, w krajowym towarzystwie. Koniecznie porównaj warunki u kilku ubezpieczycieli, aby wybrać najkorzystniejszą dla siebie opcję.
Kiedy spełnisz te wymogi, możesz śmiało latać dronem w Chorwacji.
Jakie są dodatkowe zasady związane z lataniem dronem po Chorwacji?
Jeżeli planujesz latać po Chorwacji dronem zaliczanym do kategorii „open”, tj. takim, który należy do jednej klas A1/A2/A3, musisz pamiętać o kilku dodatkowych zasadach.
Przestrzegaj przepisów dotyczących sposobu użytkowania
Dron musi zawsze pozostać w zasięgu wzroku operatora (tzw. VLOS – Visual Line of Sight). W praktyce trzeba w każdym momencie widzieć swoje urządzenie gołym okiem, bez pomocy lornetki czy innych urządzeń optycznych. To bezwzględny wymóg!
Druga istotna kwestia to wysokość lotu – wynosi maksymalnie 120 m nad poziomem terenu. To standardowy limit obowiązujący w całej Unii Europejskiej.
Uwaga! W niektórych strefach, zwłaszcza w pobliżu lotnisk czy w kontrolowanej przestrzeni powietrznej, wysokość może być jeszcze bardziej ograniczona – czasem nawet do 30-50 m. Jeżeli chcesz latać wyżej niż 120 m, będziesz potrzebować specjalnego zezwolenia od Chorwackiej Agencji Lotniczej (CCAA). To skomplikowana i czasochłonna procedura, więc lepiej zaplanować loty w ramach dozwolonych limitów.
Zwróć przy tym uwagę na kategorię swojego drona – A1, A2 i A3. Określają one poziom ryzyka i dystanse, jakie musisz zachować od osób postronnych podczas operowania urządzeniem.
Jeśli planujesz latać w miejscach, gdzie mogą przebywać ludzie (np. na plaży, w pobliżu atrakcji turystycznych), koniecznie zapoznaj się z wymogami odnoszącymi się do Twojego urządzenia. Jak to sprawdzić? Drony o wadze poniżej 250 g są zwykle zaliczane do kategorii A1 – to np. DJI Mini 2/3/4. Modele typu DJI Air/Mavic i większe są zazwyczaj klasyfikowane jako A2 lub A3. W przypadku modeli z grup A 2 i A3 restrykcje są trochę większe – żeby latać nad ludźmi, trzeba mieć ukończone stosowne szkolenie z obsługi i zachować dystans co najmniej 5 m. Przy modelach A1 o wadze poniżej 250 g, można poruszać się ponad ludźmi bez spełniania dodatkowych warunków.
Pamiętaj o strefach zakazu lotu
Chorwacja ma rygorystyczny system zarządzania przestrzenią powietrzną. To znaczy, że nie wszędzie możesz swobodnie podnieść drona w powietrze – nawet jeśli dopełnisz wszystkich formalności.
Latać nie wolno np. w okolicach lotnisk (na obszarze ok. 3 km od portu i pasów startowych), w strefach ograniczonych i zamkniętych, np. terenów wojskowych czy strategicznych obiektów infrastruktury. Często zdarzają się też tymczasowe strefy zakazu lotów. Zwykle są związane z imprezami, festiwalami czy innymi wydarzeniami. Są oznaczane z wyprzedzeniem, więc dobrze jest regularnie sprawdzać mapy w aplikacji!
Wniosek? Zawsze przed lotem sprawdź aktualną mapę ograniczeń i stref „no-fly” w aplikacji AMC. Lepiej mieć pewność, że użycie drona jest dozwolone, niż ryzykować wysoką karą lub konfiskatą sprzętu.
Pamiętaj o zakazach fotografowania i kamerowania
W Chorwacji fotografowanie i nagrywanie z powietrza miejsc publicznych może wymagać osobnej zgody od chorwackiej Państwowej Administracji Geodezyjnej (State Geodetic Administration). Nie jest ona automatycznie przyznawana turystom – trzeba o nią wystąpić na piśmie z wyprzedzeniem.
Jak to wygląda w praktyce?
- Jeśli robisz zdjęcia na użytek prywatny w miejscu, gdzie lot jest dozwolony, zazwyczaj nie będzie problemów. Ale mogą istnieć formalnie ograniczenia! Oficjalne interpretacje sugerują, że robienie i publikowanie ujęć lotniczych o wysokiej rozdzielczości – zwłaszcza w obszarach publicznych, np. w pobliżu urzędów i innych placówek – może wymagać pozwolenia.
- Planujesz komercyjne wykorzystanie materiałów lub chcesz publikować profesjonalne filmy na YouTube, Instagramie czy w mediach społecznościowych? W takim przypadku najlepiej skontaktować się z Państwową Administracją Geodezyjną jeszcze przed wykonaniem lotu lub publikacją.
Nawet jeżeli latasz dronem w celach turystycznych i chcesz uwiecznić wspomnienia z wakacji – rób to rozważnie. Unikaj nagrywania obiektów wojskowych czy portów. Skup się na naturalnych krajobrazach, plażach i malowniczych zatoczkach – to bezpieczne.
Wiedz, co robić w razie incydentu
Nikt nie planuje problemów przy obsłudze drona, ale warto wiedzieć, jak postąpić, gdyby coś poszło nie tak. W Chorwacji obowiązuje zasada zgłaszania zdarzeń w ciągu 72 godzin do Chorwackiej Agencji Lotniczej (CCAA).
Co uznaje się za incydent wymagający zgłoszenia? Chodzi np. o:
- bliskie spotkanie z innym statkiem powietrznym (samolotem, śmigłowcem, innym dronem);
- poważny wypadek – np. utratę kontroli nad dronem, kolizję z obiektem, upadek urządzenia w miejscu publicznym;
- zagrożenie dla osób lub mienia – choćby o sytuację, gdy Twój dron uszkodził czyjąś własność, np. samochód czy okno w budynku, albo naraził kogoś na uraz.
Co wówczas robić? Zgłoszenie powinno zawierać dokładny opis sytuacji, miejsce zdarzenia, godzinę oraz okoliczności incydentu.
